Romige aardappelgratin uit de oven: zo maak je het zelf

Een aardappelgratin recept is vaak precies wat je zoekt als je zin hebt in iets warms, romigs en eenvoudigs uit de oven. Dit klassieke gerecht, ook wel gratin dauphinois genoemd, bestaat uit dunne plakjes aardappel in een romige saus met een goudbruine kaaskorst. Het ruikt heerlijk in huis en smaakt altijd goed als bijgerecht bij vlees, groente of een salade. Zelf aardappelgratin maken is niet ingewikkeld en met een paar simpele ingrediënten heb je het snel voor elkaar.

De lekkerste aardappels voor je gratin

Vastkokende aardappels passen het beste bij een gratin. Deze aardappels blijven stevig terwijl ze garen en vallen niet uit elkaar in de oven. Schil ze en snijd ze in dunne plakjes. Hoe dunner de schijfjes, hoe sneller ze garen en hoe mooier ze in de saus liggen. Je kunt ze met een mesje snijden, maar een mandoline werkt sneller en gelijkmatiger. Let erop dat de schijfjes ongeveer even dik zijn, rond de twee tot drie millimeter is perfect. Zo worden ze tegelijk gaar en nemen ze goed de smaak van de saus op.

Romige saus met eenvoudige smaakmakers

De saus waarvoor je kiest, bepaalt veel van het eindresultaat. Meestal bestaat deze uit een mengsel van slagroom, melk en een beetje nootmuskaat voor een warme, lichte smaak. Knoflook geeft de gratin extra pit. Wrijf een ovenschaal eerst in met een doorgesneden teen knoflook, zo trekt de smaak subtiel in het gerecht. Voeg daarna de room en melk samen in een kom. Meng er de nootmuskaat, wat peper en zout door en eventueel een lepel mosterd voor wat meer diepte. Sommige recepten gebruiken alleen room, voor een extra rijke gratin. Anderen kiezen voor half room, half melk, zodat het gerecht iets lichter blijft. Alle smaken trekken in de aardappels tijdens het bakken.

Kaas en die heerlijke korst

Een echte aardappelgratin herken je aan de goudbruine korst bovenop. Die krijg je door geraspte kaas over het gerecht te strooien voordat het de oven ingaat. Je kunt kiezen voor geraspte Gruyère, emmentaler, oude kaas of zelfs Parmezaanse kaas. Het hangt af van jouw voorkeur en van wat je in huis hebt. Vers geraspte kaas smelt het mooist en zorgt voor die knapperige bovenlaag. Je verdeelt de kaas gelijkmatig over de schijfjes, zodat iedere hap wat korst bevat. De kaas smelt in de oven, borrelt licht en vormt zo dat aantrekkelijke laagje waar niemand af kan blijven.

Zo bouw je de aardappelgratin op en bak je hem af

Voor het mooiste resultaat leg je de aardappelschijfjes in laagjes in een ingevette ovenschaal. Giet wat van de roomsaus over elke laag. Zo krijgt elke plak aardappel smaak en wordt de gratin overal mooi zacht en romig. Heb je al je aardappels opgestapeld en saus erover verdeeld, dan komt het kaastapijtje als laatste. Zet de schaal in het midden van een voorverwarmde oven, meestal op 180 graden Celsius. Bak de schotel in ongeveer vijftig tot zestig minuten gaar en goudbruin. Wordt de bovenkant te donker? Leg er dan wat aluminiumfolie over tegen het einde van de baktijd. Je weet dat de gratin klaar is als een vork makkelijk door de aardappels glijdt.

Variaties en handige tips

Met een basis aardappelgratin kun je veel verschillende kanten op. Voeg eens gesneden ui of prei toe tussen de aardappelplakjes voor extra groente. Maak hem pittiger met wat verse tijm, rozemarijn of een snuf chilipeper. Wil je een gratin zonder kaas, dan kun je de bovenkant bestrooien met wat paneermeel en een paar klontjes boter. Zo krijg je wel een krokant laagje, maar blijft het gerecht lichter van smaak. Voor een snellere versie kun je de aardappelschijfjes eerst een paar minuten koken in de saus. Dat verkort de oventijd aanzienlijk.

Meest gestelde vragen over aardappelgratin recept

Moet ik de aardappels eerst voorkoken voor een gratin?

De aardappels hoef je niet voor te koken, als je ze dun genoeg snijdt garen ze goed in de oven. Wil je de gaartijd verkorten, dan kun je de plakjes kort voorgaren in de roomsaus.

Kan ik een aardappelgratin eerder klaarzetten?

Je kunt de schotel een dag van tevoren voorbereiden en in de koelkast bewaren. Zet hem koud in de oven, reken dan iets meer baktijd.

Is aardappelgratin ook geschikt voor vegetariërs?

Een klassieke gratin bestaat uit aardappels, room, melk en kaas en bevat geen vlees. Dit gerecht is dus vegetarisch, zolang je geen dierlijke kaas gebruikt.

Welke kaas is het beste voor de bovenkant?

Je kunt kiezen voor Gruyère, emmentaler, oude kaas of Parmezaanse kaas. Afhankelijk van wat je lekker vindt wordt de korst sterker van smaak of juist milder.

Waarom gebruik je nootmuskaat in de saus?

Nootmuskaat geeft de saus een warme, ronde smaak die goed past bij room en aardappel. Je hebt maar een klein beetje nodig voor het beste effect.