Kinderyoga: wat het is, waarom het werkt en hoe je ermee begint

Kinderyoga is yoga speciaal aangepast voor kinderen, met bewegingen, spelletjes en ademhalingsoefeningen die aansluiten bij hun leeftijd en aandachtsspanne. Het helpt kinderen om te ontspannen, beter in hun lijf te komen en rustiger te worden, zowel in hun hoofd als in hun lichaam. Het is geen gewone sportles, maar een combinatie van bewegen, spelen en tot stilte komen.

Steeds meer scholen, sportclubs en kindercentra bieden kinderyoga aan, en ook thuis is het makkelijk te doen. Zelfs een sessie van acht minuten, zoals die van NPO Zappelin, kan al een merkbaar verschil maken voor een druk of gespannen kind.

Wat maakt kinderyoga anders dan yoga voor volwassenen?

Bij kinderyoga staat plezier voorop. De houdingen (asana’s) krijgen dierenamen zoals de cobra, de kikker of de boom, zodat kinderen er een verhaal of spel omheen kunnen bedenken. Lange stiltes of moeilijke balansen komen er niet in voor. Een les duurt vaak maar tien tot twintig minuten voor jonge kinderen, en iets langer voor kinderen van acht jaar en ouder.

Het tempo ligt hoger dan bij yoga voor volwassenen en de begeleider gebruikt veel fantasie. Soms wordt er een verhaal verteld waarbij de kinderen de houdingen naspelen. Dat houdt de aandacht vast en maakt bewegen aantrekkelijker, ook voor kinderen die normaal snel afgeleid zijn.

Wat zijn de voordelen van kinderyoga?

Kinderyoga heeft een brede werking op het lichaam en de geest van een kind. Dit zijn de meest genoemde voordelen:

• Beter omgaan met stress. Kinderen leren via ademhalingsoefeningen hoe ze zichzelf kunnen kalmeren als ze gespannen of boos zijn.
• Meer lichaamsbesef. Ze ontdekken hoe hun lichaam beweegt en wat ze allemaal kunnen, zonder dat er prestatiedruk bij komt kijken.
• Betere concentratie. Regelmatig bewust bewegen en ademen helpt kinderen om ook op school beter gefocust te blijven.
• Meer zelfvertrouwen. Elke houding die lukt geeft een klein succesgevoelentje, zonder dat er een winnaar of verliezer is.
• Ontspanning voor het slapen. Een korte yogaroutine voor bedtijd kan helpen bij kinderen die moeilijk tot rust komen.

Kinderyoga is geen therapie en vervangt geen professionele hulp bij serieuze problemen. Maar als extra hulpmiddel bij drukke, gespannen of gevoelige kinderen werkt het voor veel gezinnen goed.

Vanaf welke leeftijd kun je beginnen met kinderyoga?

Kinderen kunnen al vanaf twee à drie jaar meedoen met de allereenvoudigste vormen van kinderyoga, zoals het nadoen van dieren of een korte ademoefening. In de praktijk beginnen de meeste georganiseerde kinderyogalessen bij vier jaar. Groepen worden vaak ingedeeld op leeftijd: kleuters (4 tot 6 jaar), basisschoolkinderen (6 tot 10 jaar) en oudere kinderen (10 tot 12 jaar). Elke groep heeft een eigen aanpak, passend bij de ontwikkeling van het kind.

Kinderyoga thuis doen: zo pak je het aan

Je hebt geen speciale spullen of een yogamat nodig om thuis te beginnen. Een zachte ondergrond, wat ruimte en een paar minuten tijd zijn genoeg. Voor jonge kinderen werkt een vaste plek en een vast moment, zoals na school of voor het slapengaan, het beste.

Begin met eenvoudige houdingen die kinderen al kennen van verhalen of de natuur. De kat-koe beweging (rug hol en bol maken op handen en knieën), de neerwaartse hond (een omgekeerde V-vorm) of de cobra (plat op de buik, borst omhoog) zijn goede startpunten. Doe ze voor en vertel erbij wat het dier doet of voelt, dat helpt kinderen om zich erin te verliezen.

Sluit altijd af met een korte rustpauze. Laat het kind op de rug liggen, ogen dicht, en adem rustig in en uit. Zelfs dertig seconden stilte aan het einde heeft effect. Voor wie niet weet hoe te beginnen, zijn er video’s speciaal voor kinderyoga, ook via Nederlandse kanalen zoals NPO Zappelin.

Kinderyogalessen zoeken: waar vind je ze?

Kinderyogalessen worden gegeven bij yogastudio’s, sportverenigingen, kindercentra en soms op school. Kijk of de begeleider een opleiding of certificering heeft in kinderyoga specifiek, want dat is een ander vak dan yoga voor volwassenen. Een proefles is bij de meeste aanbieders mogelijk en geeft snel een goed gevoel of het bij het kind past.

Kinderyoga is laagdrempelig: geen competitie, geen benodigde conditie en geen prestaties om na te streven. Dat maakt het geschikt voor bijna elk kind, ook voor kinderen die minder sportief zijn of juist extra gevoelig voor prikkels. Een korte kennismaking thuis kost niets en laat een kind zelf ontdekken of het iets voor hem of haar is.